Artikelen

De financieringstransitie achter de energietransitie

25 november 2025
3 min leestijd

De financieringstransitie achter de energietransitie

Dat de energietransitie vraagt om op een andere manier naar ons energiesysteem te kijken, dat is voor iedereen inmiddels wel duidelijk. Wat minder duidelijk is, is dat het ook een andere manier van financieren vraagt. Zo is de energietransitie ook een financieringstransitie. Hoe dat precies zit, en wat de rol van het Energiefonds Utrecht hierin is leggen we hier uit.

Van OPEX naar CAPEX

Door de energietransitie verschuiven de kosten van energie opwek van OPEX naar CAPEX. Bij de traditionele manier van elektriciteitsopwekking door middel van een kolen of gascentrale, moest er uiteraard geïnvesteerd worden in die centrale. Deze initiële investering wordt betaald uit eigen vermogen van de exploitant en deels gefinancierd. Dit zijn de kapitaalslasten – capital expenditures (CAPEX). Maar naast deze investering heeft een kolen of gascentrale voor iedere MWh die wordt geproduceerd operationele kosten (OPEX) die bestaan uit onderhoud, personeel en vooral de inkoop van de fossiele brandstof (kolen/gas). Over de totale levensduur van een fossiele installatie is de OPEX over het algemeen een veelvoud van de CAPEX. Voor fossiele installaties liggen de CAPEX kosten tussen 15%-40% over de gehele levensduur. Dit betekent dat de initiële investering van fossiele installatie relatief klein is ten opzichte van de totale kosten en dat financiering ook een minder belangrijke component is in de totale business case.

Voor wind en zonneprojecten is dit precies omgekeerd. Deze vragen een hoge initiële investering en hebben lage operationele kosten, vooral bij zon. Dit vraagt om een hogere financiering en daarmee ook hogere CAPEX kosten (rente en aflossing). De CAPEX kosten bij wind liggen tussen de 60%-80% en voor zon zelfs tussen de 80%-90%. Hiermee wordt financiering dus van fundamenteel belang voor de business case!

Kapitaal intensief

Investeringen in duurzame energie zijn kapitaal intensief. Als we dus de energietransitie willen laten slagen, hebben we ook financiering nodig die aansluit bij de unieke business case van duurzame energie investeringen. Dit geldt voor wind, zon en ook voor batterijopslag. En hoewel de noodzaak voor aantrekkelijke financiering dus toeneemt, wordt het steeds moeilijker om daadwerkelijk financiering te krijgen. ASN Impact Investors berichtte al dat er alleen al voor Nederlandse duurzame energie investeringen een financieringsgat ontstaat van zo’n EUR 30 miljard! Dit zet een rem op de energietransitie. Een financieringstransitie is daarom net zo noodzakelijk als de energietransitie.

Dit probleem speelt niet alleen voor grootschalige duurzame energieprojecten. Ook lokaal, voor energiecoöperaties, MKB-ondernemers en maatschappelijke instellingen die willen verduurzamen is financiering vaak een uitdaging. De investeringen zijn hoog, de terugverdiensten vaak langjarig en financierders terughoudend.

Precies daarom is het Energiefonds Utrecht opgericht. Financiering mogelijk maken als dit niet door traditionele partijen wordt opgepakt. Zo dragen wij bij aan de financieringstransitie en helpen wij bij het dragelijk maken van de verschuiving van OPEX naar CAPEX. Kijk bij ons financieringsaanbod voor de mogelijkheden.

Gerelateerd nieuws